مقدمه
در سالهای نهچندان دور، وقتی حرف از «گروه مرجع» به میان میآمد، یاد همکلاسیها، همسایهها یا اعضای یک باشگاه ورزشی میافتادیم؛ کسانی که چشممان آنها را میدید و رفتارشان را میسنجیدیم. اما اینستاگرام، تیکتاک، یوتیوب و ...، مفهوم «مرجع» را از جغرافیا جدا کردند و در قالب گروههای مرجع مجازی دوباره ساختند. امروزه میلیونها نوجوان و بزرگسال، سبک خرید، تغذیه، سرگرمی و حتی گفتوگوی روزمرهشان را از چهرههای ناشناسی میگیرند که فقط در صفحهی کوچک گوشیشان زندگی میکنند. در همین فضا است که هوش مصنوعی وارد میشود؛ الگوریتمی که میداند چه کسی را به چه گروهی وصل کند، چه محتوایی را جلوی چشمش بگذارد و چه محصولی را «ترند» کند تا جامعهی مصرفکننده دیجیتال یکدست یا پراکنده، اما هدایتشده، به سمت سبد خرید بعدی حرکت کند.
در این مقاله به برسی نقش هوش مصنوعی در شکلدهی گروههای مرجع مجازی و جوامع مصرفکننده دیجیتال می پردازیم. ابتدا نیاز است با دو مفهوم گروه مرجع مجازیو جامعهی مصرفکننده دیجیتالبیشتر آشنا شویم
گروه مرجع مجازی چیست
گروهی از آدمهایی که در فضای اینترنت (شبکههای اجتماعی، فرومها، گروههای تلگرام، دیسکورد، اینستاگرام، تیکتاک و …) دور هم جمع میشوند و برای شما نقش الگو پیدا میکنند؛ یعنی نظرشان را دربارهی خرید، پوشیدن، خوردن، بازی کردن، سفر رفتن و … بها میدهی، دوست داری شبیهشان شوی یا تأییدشان را بهدست آوری، حتی اگر آنها را هرگز در دنیای واقعی ندیدهباشی
مثال ساده: فرض کن عضو یک گروه تلگرامی «عاشقان قهوه» هستی؛ هر روز بچهها عکس قهوهداغشان را میگذارند، برند خاصی را تعریف میکنند و اگر تو همان برند را بخری، زیر پستت «آفرین» مینویسند. همین گروه، برایت مرجع مجازی شده؛ چون بدون اینکه آنها را بشناسی، سبک مصرفت را با معیارشان تنظیم میکنی
جامعهی مصرفکننده دیجیتال چیست
همهی ما و شمایی که بخش عمدهای از تصمیمات خرید و سبک زندگیمان را از طریق صفحهی گوشی، لپتاپ یا تلویزیون هوشمند میگیریم و در همان فضا خرید میکنیم، نظر میدهیم، تبلیغ میکنیم و تبلیغ میبینیم. در این جامعه کالا دیگر فقط در قفسهی فروشگاه نیست؛ در استوری، ریویو یوتیوب، استریم لایو و اینفلوئنسرهاست. ارزش یک محصول را لایک، کامنت، شِیر و استیکر « sold out » تعیین میکند. هویت افراد با برندهایی که در پروفایلشان نشان میدهند (کفش نایک، گوشی آیفون، قهوهی استارباکس) ساخته و بازسازی میشود
چگونهAIگروه مرجع مجازی میسازد
هوش مصنوعی با خوشهبندی دادههای رفتاری (کلیک، مکث، لایک، کامنت، خرید، زمان تماشا) کاربران را در گروههای ذهنی قرار میدهد که ممکن است اعضایش حتی زبان مشترک هم نداشته باشند، اما الگوی مصرف یکسانی از خود بروز دادهاند. مثلاً الگوریتم تیکتاک متوجه میشود کاربرانی که یک ویدئو خاص را بیش از ۸ ثانیه نگه میدارند، احتمال خرید کالای موردذکر در ویدیو را چند برابر بیشتر از میانگین دارند؛ در نتیجه، آنها را در یک گروه مرجع مجازی قرار میدهد که ویدئوهای یکسانی میبینند، کامنتهای مشابه میگذارند و در نهایت، کدتخفیف یک برند خاص را دریافت میکنند. این گروه، بیآنکه اسم مشخصی داشته باشد، نقش الگو را برای هر عضو ایفا میکند.
وقتی صدها یا هزاران چنین گروهی کنار هم قرار میگیرند، جامعهی مصرفکننده دیجیتال شکل میگیرد؛ جامعهای که قواعدش را الگوریتم مینویسد، سردمدایش اینفلوئنسرهایی هستند که AI آنها را بهعنوان «نود پرنفوذ» شناسایی کرده و نمادهایش هشتگها، استیکرهای «sold out» و استوریهای «unboxing» هستند. در این جامعه، ارزش کالا دیگر فقط کارایی یا قیمتش نیست؛ میزان حضور در فید دیگران، تعداد ریاکشنها و سرعت ترند شدن است که اعتبار یک محصول را تأیید یا رد میکند. به بیان دیگر، هوش مصنوعی نهتنها تقاضا را پیشبینی میکند، بلکه خودش تقاضا را میآفریند و در قالب یک گروه مرجع مجازی، آن را به هنجار مصرفی تبدیل میکند
نقش هوش مصنوعی
هوش مصنوعی میتواند به بهبود تجربه کاربری در گروههای مرجع مجازی کمک کند. با استفاده از الگوریتمهای یادگیری ماشین، سیستمهای هوش مصنوعی میتوانند به طور خودکار محتوای مرتبط را به کاربران پیشنهاد دهند و به آنها کمک کنند تا به راحتی اطلاعات مورد نیاز خود را پیدا کنند. این امر باعث میشود که کاربران احساس کنند که نظرات و تجربیات آنها مورد توجه قرار میگیرد و در نتیجه، مشارکت آنها در این جوامع افزایش مییابد.
در نهایت، هوش مصنوعی به برندها این امکان را میدهد که ارتباطات مؤثرتری با مشتریان خود برقرار کنند و در نتیجه، وفاداری مشتریان را افزایش دهند. با تحلیل دادههای کاربران و شناسایی نیازها و خواستههای آنها، برندها میتوانند به سرعت به تغییرات در بازار پاسخ دهند و استراتژیهای خود را بهروز کنند. این تعاملات و ارتباطات به شکلگیری جوامع مصرفکننده دیجیتال و گروههای مرجع مجازی کمک میکند و به توسعه یک اکوسیستم دیجیتال پویا و مؤثر منجر میشود
- فرزان قائدي
- سه شنبه ۰۶ آبان ۰۴ ۱۴:۴۲
- ۲۳ بازديد
- ۰ نظر